आसीत् पुरा इक्ष्वाकुकुले पुरञ्जयनामकः त्रैलोक्ये प्रसिद्धः कश्चन महायोधः । कदाचित् देवानाम् असुराणां च मिथः सङ्घर्षे जाते देवेन्द्रः पुरञ्जयं साहाय्यम् अयाचत । 'यदि भवान् वृषभरूपेण मम वाहनं भवेत् तर्हि मया साहाय्यं दीयते' इति अवदत् पुरञ्जयः । वृषभत्वस्य अङ्गीकारः अपमानकरः इति चिन्तितवते इन्द्राय विष्णुः 'चिन्तां विना लोकहिताय वृषभरूपेण पुरञ्जयस्य वाहनं भवतु भवान्' इत्यवदत् । भगवतः वचनानि श्रुत्वा सः पुरञ्जयस्य वृषभवाहनं भूत्वा युद्धाय सन्नद्धः जातः । युद्धे वृषभस्य ककुदि एव उपविश्य असुराः पराजिताः पुरञ्जयेन । तस्मात् कारणात् तस्य नाम 'काकुत्स्थः' इति प्रसिद्धम् अभवत् । तस्य वंशः अपि काकुस्थवंशः इति ख्यातिम् अवाप्नोत् । लोककल्याणाय कृतं कार्यं कदापि लघु न स्यात् ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

Long ago, in the Ikshvaku dynasty, there was a great warrior named Puranjaya, renowned throughout the three worlds. Once, when a battle arose between the gods and the demons, Indra sought Puranjaya’s help. Puranjaya agreed, saying: “I will assist only if I fight seated upon you in the form of a bull”. Indra felt this humiliating, but Vishnu advised him: “For the welfare of the world, become Puranjaya’s bull-mount without hesitation”. Indra accepted, and Puranjaya fought seated upon the bull’s hump, defeating the demons. From then on, he became famous as Kākutstha (“he who sat upon the hump”), and his lineage was known as the Kākutstha dynasty.

कस्याञ्चित् कक्ष्यायां हरिः नरेन्द्रः शिवः च एकस्मिन् उपवेशनपीठे उपविष्टाः आसन् । नरेन्द्रः सुहृदौ एकां स्वारस्यकारीं कथां वदन् आसीत् तावता अध्यापकः आगत्य सस्यस्य अङ्गानि पाठयितुम् आरब्धवान् । हरिशिवयोः कथाश्रवणे महत् कुतूहलम् आसीत् इति कारणतः नरेन्द्रः कथाश्रवणम् अनुवर्तितवान् । तावता अध्यापकदृष्टिः तेषु पतिता । एतावता मया किं किं बोधितम् इति अध्यापकेन पृष्टे हरिः शिवः च उत्तरं वक्तुम् न शक्तवन्तौ । नरेन्द्रः तु कथां श्रावयन् एव पाठे अवधानवान् आसीत् इत्यतः सर्वम् अवदत् । यदा अध्यापकः त्वया पाठः श्रुतः इति अवदत् तदा नरेन्द्रः प्रवृत्तं सर्वं विदित्वा क्षमाम् अयाचत ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

In a classroom, Hari, Narendra, and Shiva were seated together. Narendra was narrating an interesting story to his friends when the teacher entered and began teaching about the parts of a plant. Hari and Shiva, curious about the story, continued listening to Narendra and missed the lesson. When the teacher noticed them and asked what had been taught, Hari and Shiva could not answer. But Narendra, though narrating the story, had also paid attention to the lesson and was able to explain everything. The teacher acknowledged that Narendra had listened to the lesson, and Narendra, realizing his mistake, asked for forgiveness.

मरणशय्यायां स्थितस्य कस्यचित् धनिकस्य त्रयः‌ पुत्राः‌ तु धनिकस्य ऐश्वर्यविषये आसक्ताः । धनिकस्य समीपे तिस्रः देवताः अपि सन्ति - सम्पत्तिः, प्रीतिः, निष्ठा च । धनिकस्य श्वासोत्क्रमणं यदा आरब्धं तदा सम्पत्तिः अवदत् 'यः मम वर्धने रक्षणे च आसक्तः तम् अहं सेवे' इति । प्रीतिः अवदत् 'धनिकस्य इहलोकव्यापारसमाप्तिसमनन्तरमेव अहम् इतः निर्गमिष्यामि । यः मां तीव्रतया स्मरेत् तस्य उपसर्पणं करिष्यामि' इति । निष्ठा अवदत् 'यः मां प्राप्तुं श्रमं नितरां कुर्यात्, यस्य आत्मदृढत्वं स्यात्, यस्य श्रद्धा अचला स्यात् तम् एव उपसर्पामि अहम् । मम संविभागः भवितुं न अर्हति' इति । अतः अस्मासु यः निष्ठाभावः स्यात् सः प्रयत्नेन परिरक्षणीयः । संविभक्तुम् अनर्हं तत्त्वं तत् ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)
On his deathbed, a wealthy man lay surrounded by his three sons, all attached to his riches. Near him also stood three divine powers—Wealth, Affection, and Faith. As his breath began to fade, Wealth said: “I serve only those who are devoted to increasing and protecting me”. Affection said: “I depart as soon as worldly life ends. I will approach only those who remember me intensely”. Faith declared: “I come only to those who strive hard to attain me, who possess firmness of spirit and unwavering devotion. I cannot be divided or shared”. Thus, it is Faith that must be carefully preserved, for it is indivisible and eternal.