कदाचित् जनकस्य आस्थाने 'राज्यं परित्यज्य गन्तव्यम्' इति दण्डनं कस्मैचित् निर्दोषिणे जनाय दत्तम् आसीत् । तत् श्रुत्वा सः जनः अपृच्छत् 'राजसीमा कियत्पर्यन्तम् अस्ति इति ज्ञायते चेत् मम आनुकूल्यं स्यात् । मिथिलायाः सीमादिकम् अहं जानामि किन्तु महाराजस्य राज्यस्य न' इति । तत् श्रुत्वा राजा अचिन्तयत् 'एतत् राज्यं पूर्वजेभ्यः मया प्राप्तम् । अहं निर्वहणकर्तृषु अन्यतमः अस्मि । एतस्य स्वामित्वं नास्ति ममापि' इति । अयं कश्चन महात्मा एव । दोषारोपः मिथ्या स्यात् इति विचिन्त्य मिथ्यारोपस्य मूलम् अन्विष्य दोषिणं दण्डनम् आदिशत् । ततः महात्मानं क्षमां याचित्वा उपायनदानादिभिः तं सत्कृत्य सगौरवं प्रेषितवान् ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

Once, in King Janaka’s court, an innocent man was punished with exile from the kingdom. Hearing this, the man asked: “If I knew the exact boundaries of the king’s realm, it would help me. I know the limits of Mithila, but not of the Maharaja’s kingdom”. This made Janaka reflect: “This kingdom came to me from my ancestors. I am only one among its caretakers. Even I am not its true owner”. Realizing that the accused was a noble soul, Janaka investigated further, found the real culprit, and punished him instead. Then, seeking forgiveness, the king honored the innocent man with gifts and respect, and sent him away with dignity.

कश्चन राजा राज्ये स्थितानां विविधपूजापद्धतीनां मध्ये ऐकमत्यं नास्ति इत्यतः या पूजापद्धतिः श्रेष्ठा सा एव देशस्थैः सर्वैः अनुस्रियेत इति अघोषयत् । अथ कदाचित् कश्चन माहात्मा तत् राज्यम् आगत्य राज्ञः चिन्तनं ज्ञातवान् । राज्ञा सह धान्यागारं गत्वा अनेकविधानि धान्यानि किमर्थम् अस्ति इति महात्मा अपृच्छत् । तदा राजा 'प्रभेदभेदात् वातावरणभेदात् च आवश्यकतासु अपि भेदः भवति । आरोग्यदृष्ट्या अपि एकस्यैव धान्यस्य वर्धनं न युक्तम्' इति अवदत् । तदा महात्मा अवदत् 'यथा धान्ये वैविध्यम् अपेक्ष्यते तथैव पूजापद्धत्यादिषु अपि । जनानां रुचयः, आसक्तयः, प्रीतयः च भवन्ति भिन्नाः । अतः पूजापद्धतिषु अपि वैविध्यं गुणाय एव' इति ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

In a certain kingdom, the king noticed that people followed different forms of worship and there was no unity. He therefore declared that only one form of worship, considered supreme, should be followed by all. Later, a saint visited the kingdom and learned of the king’s decision. He took the king to the granary and asked why there were so many varieties of grain stored. The king replied: “Because needs differ according to people and climate. Even for health, it is not proper to depend on only one kind of grain”. The saint then said: “Just as variety in grains is necessary, so too in worship. People’s tastes, inclinations, and affections differ. Therefore, diversity in worship is itself beneficial”.

कश्चन युवकः वणिक् वाणिज्ये महतीं हानिं प्राप्य गुरोः समीपे आगत्य बहुधा विलपितवान् । गुरुः 'भवतः जीवने किं नष्टं, किं च प्राप्तम् इति किञ्चित् परिशील्यताम्' इत्युक्त्वा एकं कागदम् अयच्छत् । यत् नष्टं तत् कागदस्य वामभागे, यत् प्राप्तं तत् दक्षिणभागे च लेखनीयम् इत्यवदत् गुरुः । दक्षिणभागस्था आवली सुदीर्घा जाता । एतस्य दर्शनात् युवकस्य उत्साहः प्रवृद्धः । सः अवदत् 'धनेन क्रेतुम् अयोग्याः बहवः अंशाः मयि सन्ति । आरोग्यम्, उत्साहः, आत्मीयतावर्षकाः, पत्नीपुत्रादयः, प्रोत्साहकाः सुहृदः, अमूल्यः अनुभवः च । इतःपरं पुनरपि प्रयत्नं कृत्वा नूतनं वाणिज्यम् आरभ्य सफलतां प्राप्स्यामि' इति ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

A young merchant, having suffered great loss in business, went to his teacher and lamented bitterly. The teacher gave him a sheet of paper and said: “Write on the left side what you have lost, and on the right side what you still possess”. When the merchant did so, the list on the right side became very long. Seeing this, his enthusiasm grew. He said: “I have many things that money cannot buy—health, energy, loving family, supportive friends, and priceless experience. With these, I will make fresh efforts and start a new business to achieve success”.